Europejski Fundusz SpołecznyEuropejski Fundusz Społeczny

Stanowisko interpretacyjne IZ POWER w kwestii udzielania zamówień publicznych w ramach projektów realizowanych przez Powiatowe Urzędy Pracy

data publikacji: 09-11-2016

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu poniżej przedstawia stanowisko IZ POWER dotyczące interpretacji zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (zwanych dalej: „Wytyczne”) w kwestii udzielania zamówień publicznych w ramach projektów realizowanych przez Powiatowe Urzędy Pracy.

W przypadku wydatków bądź zamówień do wysokości 20 tys. zł netto w ramach POWER nie ma odgórnie ustalonej procedury, jaką powinien zastosować beneficjent w celu konkurencyjnego wyboru wykonawcy. W takich przypadkach nie ma obowiązku sumowania wydatków bądź zamówień na poziomie Zamawiającego (tj. także poza projektem), stąd nie można mówić o naruszeniu procedur konkurencyjności określonych w Wytycznych.

W przypadku wystąpienia w projekcie wydatków o wartości od 20 d0 50 tys. PLN netto – zgodnie z Wytycznymi z dnia 10 kwietnia 2015 r. zastosowanie miał tzw. tryb uproszczony. W takim przypadku (tj. wydatki o ww. wartości oraz zamówienia, dla których nie stosuje się zasady konkurencyjności i pzp) beneficjent sam decydował o sposobie prowadzenia procedury; nie było odgórnie określonych szczegółowych procedur, do których beneficjent byłby zobowiązany, obligatoryjność ta odnosiła się do dokonania i udokumentowania rozeznania rynku co najmniej poprzez upublicznienie zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta lub innej powszechnie dostępnej stronie przeznaczonej do umieszczania zapytań ofertowych w celu wybrania najkorzystniejszej oferty. Procedury te były jednak określone we wzorze umowy o dofinansowanie projektów konkursowych przekazanych pismem (znak: DZF-IV-82252-394-IK/14) z dnia 18 marca 2015 r. i mogą obowiązywać do części projektów POWER, mimo ich późniejszego usunięcia w ramach wzoru umowy o dofinansowanie projektu konkursowego przekazanego pismem (znak: DZF.IV.8620.4.2016.IK.1) z dnia 25 stycznia 2016 r. Należy podkreślić, że powyższe procedury nie zostały określone we wzorze umowy o dofinansowanie projektu w ramach Działania 1.1 POWER.

Od dnia 14 października 2016 r. obowiązują znowelizowane Wytyczne z dnia 19 września 2016 r. Zgodnie z pkt 2 podrozdziału 6.5 znowelizowanych Wytycznych: „wydatki w ramach projektu muszą być ponoszone w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny. Spełnienie powyższych wymogów w przypadku zamówień o wartości od 20 tys. PLN netto do 50 tys. PLN netto włącznie następuje w drodze przeprowadzenia i udokumentowania rozeznania rynku”. Natomiast podrozdział 6.5.1 Wytycznych określa zasady dotyczące procedury rozeznania rynku, które mówią o tym, że „rozeznania rynku dokonuje się w przypadku zamówień wartości od 20 tys. PLN netto do 50 tys. PLN netto włącznie, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT). Rozeznanie rynku ma na celu ustalenie, że dana usługa, dostawa lub robota budowlana została wykonana po cenie nie wyższej niż cena rynkowa. Do udokumentowania, że zamówienie zostało wykonane po cenie nie wyższej niż cena rynkowa, niezbędne jest przedstawienie co najmniej wydruku zapytania ofertowego zamieszczonego na stronie internetowej beneficjenta wraz z otrzymanymi ofertami lub potwierdzenie wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje co najmniej trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia. W przypadku, gdy w wyniku upublicznienia zapytania ofertowego lub skierowania zapytania do potencjalnych wykonawców nie otrzymano ofert, niezbędne jest przedstawienie np. wydruków stron internetowych z opisem towaru/usługi i ceną lub wydruków maili z informacją na temat ceny za określony towar/usługę, albo innego dokumentu.”

Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowanych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (dalej jako: Rozporządzenie) nie miało bezpośredniego zastosowania do zamówień o wartości poniżej 50 tys. zł netto na podstawie Wytycznych z dnia 10 kwietnia 2015 r. Wymogiem wynikającym z Wytycznych z dnia 10 kwietnia 2015 r. był obowiązek publikacji, którego niespełnienie wiązało się z koniecznością nałożenia korekty w wysokości 100% lub posiłkując się odpowiednio taryfikatorem korekt z Rozporządzenia. W świetle obecnie obowiązujących Wytycznych, tj. z dnia 19 września 2016 r. rozeznanie rynku (w przypadku zamówień o wartości od 20 tys. zł netto do 50 tys. zł netto) ma na celu jedynie potwierdzenie, że dana usługa, robota lub dostawa została wykonana po cenie nie wyższej od ceny rynkowej. Tym samym w świetle obecnie obowiązujących Wytycznych, w przypadku niepotwierdzenia przez beneficjenta, że dana usługa, robota lub dostawa została wykonana po cenie nie wyższej od ceny rynkowej, zdaniem IZ POWER instytucja powinna zastosować taryfikator z Rozporządzenia poprzez metodę dyferencyjną przy określaniu wartości nieprawidłowości, a nie metodę wskaźnikową, tj. za wydatek niekwalifikowalny można uznać różnicę pomiędzy ceną rynkową a ceną poniesioną.

Co więcej, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 Z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.) za nieprawidłowość należy rozumieć każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczące stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że naruszenie o charakterze formalnym, które nie wywołuje i nie mogłoby wywołać żadnych skutków finansowych w szczególności w związku z tym, że wiąże się z niespełnieniem wymogu, który został usunięty w kolejnej wersji Wytycznych (brak upublicznienia dla zamówień od 20 do 50 tys. zł netto przy zachowaniu racjonalności ceny), w opinii IZ POWER nie stanowi nieprawidłowości.

Zgodnie ze stanowiskiem Instytucji Koordynującej Umowę Partnerstwa (pismo z dnia 24 maja 2016 r. znak: DFK.IV.8517.43.2016.JD, treść poniżej), w przypadku kiedy – z uwagi na wartość – instytucja nie musi udzielić zamówienia w reżimie Pzp, należy ustalić wartość zamówienia planowanego w ramach danego projektu współfinansowanego z funduszy strukturalnych. Innymi słowy, jeżeli okaże się, że kwota zamówienia w ramach projektu jest większa od 50 tys. zł, należy wtedy stosować zasadę konkurencyjności. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w Wytycznych z dnia 19 września 2016 r. w rozdziale 6.5 pkt 12.

W zakresie nakładania korekt finansowych w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych właściwa jest odpowiednia Instytucja Zarządzająca, a wysokość ewentualnych wydatków niekwalifikowalnych może także wynikać z zapisów umów o dofinansowanie czy wytycznych programowych.

Poniżej Wojewódzki Urząd Pracy przedstawia dodatkowo treść pisma Ministerstwa Rozwoju z dnia 24 maja 2016 r.:

W odpowiedzi na pismo z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygnatura: DPP.VI.8610.10.2016.KB.1, w sprawie interpretacji zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne) w odniesieniu do szacowania wartości zamówienia oraz obowiązku publikowania ogłoszeń w Bazie Konkurencyjności, wyjaśnia się, co następuje:

Obowiązek szacowania wartości zamówień przez podmioty, o których mowa w artykule 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: Pzp), wynika z przepisów przedmiotowej ustawy (a nie z Wytycznych). W art. 32 Pzp ustawodawca wskazuje, jak ustalać wartość zamówienia oraz zakazuje dzielenia zamówień. W przypadku, gdy oszacowana wartość zamówienia przekracza wyrażoną w PLN równowartość 30 000 euro, wspomniane wyżej podmioty przeprowadzają postępowanie w celu udzielenia zamówienia zgodnie z Pzp. W przedmiotowym zakresie obowiązuje prawo powszechne, czyli wspomniana ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r., na której kształt nie mają wpływu warunki i procedury kwalifikowalności wydatków ponoszonych w ramach projektów realizowanych z udziałem środków europejskich.

Innowacja w obecnym okresie programowania polega na wprowadzeniu tak zwanej zasady konkurencyjności, zdefiniowanej w Wytycznych . Wspomniana zasada konkurencyjności, w odróżnieniu od Pzp, nie jest prawem powszechnie obowiązującym: dotyczy wyłącznie tych podmiotów, które do stosowania Wytycznych są zobowiązane poprzez odpowiednie klauzule w umowie (decyzji) o dofinansowaniu realizacji projektu. Dopiero w konsekwencji zawarcia umowy o dofinansowanie wszystkie wydatki i zamówienia w ramach projektu muszą być ponoszone i realizowane przez beneficjenta zgodnie z warunkami opisanymi w Wytycznych, w tym zgodnie z zasadą konkurencyjności.

W przypadku beneficjentów objętych reżimem Pzp, kluczowym działaniem w celu ustalenia, czy zamówienie powinno zostać udzielone zgodnie z Pzp, czy zgodnie z zasadą konkurencyjności, jest oszacowanie wartości zamówienia w sposób opisany w Pzp. Jeżeli po zsumowaniu wartości zamówienia okaże się , że jego wartość całkowita jest wyższa od progu określonego w art. 4 pkt 8 Pzp, zamówienie powinno zostać udzielone zgodnie z procedurami Pzp. W przypadku, gdy całkowita wartość zamówienia jest niższa od tego progu, zastosowanie znajduje zasada konkurencyjności, przy czym obowiązuje ona wyłącznie w odniesieniu do zamówień realizowanych w ramach projektów współfinansowanych ze środków europejskich. W odniesieniu do zamówień, które nie są realizowane w ramach projektów współfinansowanych ze środków europejskich, a których wartość plasuje się poniżej ustawowego progu, instytucja może w dalszym ciągu procedować według wewnętrznych instrukcji i zaleceń. Innymi słowy, w przypadku, kiedy – z uwagi na wartość – instytucja nie musi udzielić zamówienia w reżimie Pzp, należy ustalić wartość zamówienia planowanego w ramach danego projektu współfinansowanego z funduszy strukturalnych. Jeżeli okaże się, że kwota zamówienia w projekcie jest większa od 50 000 złotych, wtedy należy zastosować zasadę konkurencyjności opisaną w sekcji 6.5.3 Wytycznych. W przypadku realizacji kilku projektów beneficjent może podjąć decyzję o przeprowadzeniu jednego postępowania, w ramach którego zrealizuje dostawy, roboty lub usługi na potrzeby tych projektów.

Opisana powyżej ścieżka postępowania dotyczy wyłącznie podmiotów zobowiązanych, zgodnie z art. 3 ustawy Pzp, do jej stosowania. Podmioty wyłączone spod reżimu Pzp stosują zasadę konkurencyjności do wszystkich zamówień, których wartość w ramach projektu przekracza 50 000 złotych i do których nie znajduje zastosowania wyłączenie zawarte w treści pkt 1 sekcji 6.5.3 Wytycznych.